Dünya gündeminde teknoloji sektörü yine geniş yer kapladı. 2024 yılında adeta hayatımızın her alanında kullanıma sıklıkla giren “yapay zeka” teknolojisinde, Çinli DeepSeek firması öne çıktı. DeepSeek, Liang Wenfeng tarafından Aralık 2023'te kuruldu ve ilk büyük ölçekli dil modelini ertesi yıl piyasaya sürdü. Benzerleri ve hatta daha iyi olduğunu iddia eden yapay zeka modellerinden daha az maliyetli ve daha geniş kullanım alanına sahip olan DeepSeek, dünyaca ünlü firmaların milyar dolar zarar etmesine ve dünya borsalarında dengelerin değişmesine de neden oldu. Çin'in yeni yapay zeka asistanı DeepSeek, ChatGPT'yi "ABD'de en çok indirilen uygulama" tahtından indirip teknoloji dünyasında fırtınalar estirdi.

DEEPSEEK’İN LİDERİ LİANG WENFENG KİMDİR?

DeepSeek’in bu başarısının ardından dünya genelinde “sahibi kim? Acaba güvenli mi? Kimler faydalanabilir?” vs gibi sorular merak konusu oldu. DeepSeek’in kısa sürede yakaladığı başarının ardında Çinli Milyarder Liang Wenfeng var. Çin'in güneyindeki Guangdong'da doğan ve Zhejiang Üniversitesi'nde elektronik bilgi mühendisliği ve bilgisayar bilimi okuyan 40 yaşındaki bu kişi hakkında fazla bir şey bilinmiyor. Teknoloji alanında yayınlar yapan 36Kr, Liang Wenfeng'den "Patrondan ziyade bilgisayar kurdu" şeklinde söz ediyor. Nadiren kamuoyunun karşısına çıkan ve röportaj veren Liang, bir anda uluslararası kamuoyunun ilgi odağı haline geldi. Ülkenin ikinci en güçlü lideri Li Qiang ile birlikte, kamuoyuna duyurulan girişimci zirvesine katılmak üzere seçilen tek AI lideriydi. Silikon Vadisi'ndeki Amerikalı AI girişimcilerinin aksine, Liang finans alanında da çalıştı. Liang, yatırım kararları almak için finansal verileri analiz eden bir yapay zeka kullanan High-Flyer adlı bir serbest yatırım fonunun CEO'su. High-Flyer, 2019 yılında Çin'de 100 milyar yuandan (13 milyon dolar) fazla para toplayan ilk serbest yatırım fonu oldu. Liang, High-Flyer'da yapay zeka ve algoritmalar yoluyla hisse senedi fiyatlarını etkileyebilecek gidişatları tanımlayarak bir servet elde etti. Ekibi, AI çip tasarımcısı ve son zamanlarda Wall Street'in gözdesi olan Nvidia üretimi H800 çipleri aracılığıyla, hisse senedi ticareti yaparak para kazanma konusunda uzmanlaştı.

DEEPSEEK NE KADAR GÜVENLİ? NE AMAÇLIYOR?

2023'te DeepSeek'i piyasaya sürerek insan seviyesinde zeka geliştirme niyetini duyurdu. DeepSeek'in araştırma sürecine bizzat dahil olan Liang'ın, serbest yatırım fon ticaretinden elde ettiği geliri, AI konusunda en yetenekli isimlere yüksek maaşlar ödemek için kullandığı söyleniyor. Şirket, ABD kurumlarından uzmanlar yerine Pekin, Tsinghua ve Beihang üniversiteleri gibi Çin'in en iyi okullarından doktora derecesi almış kişilerle çalışıyor. TikTok'un sahibi ByteDance şirketi ile birlikte DeepSeek'in Hangzhou ve Pekin'deki ofislerde çalışan personeli, Çin'deki AI mühendislerine sunulan en yüksek ücreti sunmasıyla biliniyor. DeepSeek, modeli R1'in mevcut teknoloji ve herkes tarafından ücretsiz olarak kullanılabilen ve paylaşılabilen açık kaynaklı yazılımla geliştirildiğini söylüyor. Ancak WIRED dergisi, Liang Wenfeng'in hedge fonu High-Flyer'ın, yapay zekanın omurgasını oluşturan GPU veya grafik işleme birimleri olarak bilinen çipleri stokladığını bildiriyor. Batı'daki önde gelen yapay zeka modelleri tahmini olarak 16.000 özel çip kullanıyor. DeepSeek ise, 2.000 adet bu tür çip ve binlerce düşük kaliteli çip kullanarak AI modeli R1'i eğittiğini söylüyor. Bu da ürününü daha ucuz hale getiriyor. Geliştiricilerine göre, sohbet robotunun yapımı yalnızca 5,6 milyon dolara mal oldu. ChatGPT üreticisi OpenAI ise geçen yıl 5 milyar dolar harcadı. DeepSeek piyasaya sürüldükten sonra büyük teknoloji hisselerinde büyük bir düşüş yaşandı. Nvidia hisseleri 27 Ocak Pazartesi günü ABD piyasaları kapandığında yüzde 17 düştü. Bloomberg'e göre, ABD borsa tarihinin en büyük düşüşü olan 600 milyar dolarlık bir piyasa değeri kaybı yaşandı. Girişim sermayedarı Marc Andreessen, 26 Ocak Pazar günü X üzerinden, uzay yarışını başlatan uyduya atıfta bulunarak DeepSeek-R1'i "yapay zekanın Sputnik anı" olarak tanımladı. Ancak Çin menşeli uygulama birçok kişide endişeye yol açtı.